Maandag t/m Donderdag 17:50 u op NPO 2

Van alcoholverslaafde tot Alphacursist

"God heeft altijd een plan met je leven"

“Mijn broer is van jongs af aan onrustig geweest”, vertelt Janneke. Het is dan ook niet zo gek dat hij al op jonge leeftijd regelmatig in aanraking komt met de politie. Later ontdekt Janneke dat haar broer Tom een alcoholverslaving heeft. “Op een gegeven moment dacht ik: “Het duurt niet lang meer voor we aan zijn graf staan.”

“Toen mijn zus en ik nog klein waren, was er altijd iets met mijn broer aan de hand. Hij haalde altijd wat uit… en dat waren geen kleinigheden.” Zo steekt hij samen met een vriendje een hooiberg in de fik en bekladt hij een nieuwe parkeergarage met graffiti. “Ik had ook altijd onenigheid met hem: hij kon me het bloed onder de nagels vandaan halen. Soms eindigden onze ruzies zelfs in een gevecht.”

Liefdevol gezin

En dat terwijl Tom juist opgroeit in een warme gezinssituatie. “We zijn opgegroeid in een liefdevol gezin. Mijn ouders waren heel close met elkaar. Hij heeft wel eens gezegd dat onze moeder nooit thuis was als hij uit school kwam, maar dat heb ik niet zo ervaren. Achteraf denk ik dat hij zich heel onbegrepen heeft gevoeld en door mijn ouders op een verkeerde manier is gecorrigeerd. Later vertelde hij me dat hij al vanaf zijn zestiende stiekem jenever kocht. Als hij het moeilijk had, verdoofde de alcohol de pijn die hij voelde.”

Ik was altijd bang dat ik hem dood zou vinden 

Hele dagen in bed

Ook als Tom ouder wordt, heeft hij moeite om van de alcohol af te blijven. “Met name de afgelopen vier jaar is het heel heftig geweest”, vertelt Janneke. Het contact met haar broer verloopt in die periode moeizaam. “In die tijd hadden mijn zus en ik weinig contact met mijn broer. We dachten allebei: ‘Doe eens normaal en bouw fatsoenlijk je leven op. Neem wat meer verantwoordelijkheid en leef niet alsof je nog steeds achttien bent… Maar aan de andere kant maakten we ons wel zorgen als hij niet bereikbaar was. Ik had een sleutel van zijn huis en ben wel eens naar binnen gegaan in de angst dat ik hem daar dood zou vinden. Dat is gelukkig nooit gebeurd.”

Zijn alcoholgebruik heeft ook grote gevolgen voor zijn eigen zaak: een mobiele patatkraam. “Soms kwam hij gewoon niet opdagen. Dan waren de voorraden niet bijgevuld en zat het personeel met de gebakken peren. Zij hielden met elkaar de zaak draaiende. Op de dagen dat hij niet kwam werken, had hij zogenoemde ‘uitvaldagen’. Dan lag hij hele dagen in bed.”

“God, laat hem alstublieft naar U toe komen”

Toch zoekt Tom samen met zijn zussen hulp. “We hebben in het voorjaar van 2015 twee keer bij de huisartsenpost gezeten. Hij was depressief en besefte zich opeens hoe het met hem ging. Dan huilde hij alleen maar. Met een rustgevend middel kwam hij dan het weekend door”, herinnert Janneke zich. Ook meldt Tom zich aan bij verslavingsinstelling Tactus. Maar die hulp haalt weinig uit. “Dan ging het een paar weken goed en verviel hij in zijn oude gedrag.”

Janneke en haar zus kunnen het niet aanzien en besluiten hem met de harde waarheid te confronteren. “Op een gegeven moment zijn we naar hem toegegaan en hebben we gezegd dat we met hem wilden praten.” Wat we zeiden? “Als je niet stopt, lig je binnen een jaar onder de groene zoden. Als dat is wat je wilt, moet je dat doen. Tom beloofde wederom beterschap, maar ik had moeite om dat te geloven. Ik moest het eerst zien… Als iemand verslaafd is, sta je zo ontzettend machteloos. Je wilt het allerbeste voor iemand, maar dat moet hij zelf ook willen. In die tijd bad ik veel tot God: “Heer, laat hem alstublieft naar U toe komen. Dat is het allerbelangrijkste in je leven: dat je God en Jezus leert kennen. De rest komt dan later wel."

Bijna dood

De echte ommekeer komt pas als Tom in Afrika een afkickprogramma kan volgen. “Hij wilde ergens naartoe waar hij niet weg kon. Af en toe mocht hij even bellen. Dan vertelde hij dat hij heerlijk tot rust kwam en niet taalde naar de drank”, vertelt Janneke. “En eerlijk is eerlijk, wij waren ook blij dat hij drie maanden weg was. Hadden wij ook even rust. Zeker de laatste vier jaar was hij altijd in mijn achterhoofd aanwezig.”

In Afrika vindt Tom niet alleen rust, hij ontmoet er ook zijn nieuwe vriendin. “Zij volgde hetzelfde afkickprogramma. Het leek me niet echt handig, twee verslaafden in een relatie…”

En ze krijgt gelijk, want zowel haar broer als zijn vriendin krijgen een flinke terugslag. “Dat was in september 2016. Ze hadden toen negen dagen gedronken en niks gegeten. Beiden waren er slecht aan toe. Tom is meteen naar een detoxplek in Zutphen gebracht. Later bleek dat het inderdaad niet veel scheelde: als Toms vriendin drie uur langer in het appartement had gelegen, was ze inderdaad overleden. Ook voor Tom had het niet veel langer moeten duren.”

Samen met mijn broer bidden was zo'n waardevol moment!

Samen bidden

“Moet ik weer op bezoek?’, was een vraag die bij me opkwam toen ik hoorde dat Tom bij een detoxplek zat. Ik had er helemaal geen zin in, want er kwam toch nooit een einde aan alle ellende.” Maar ze gaat toch. “Tom was dolblij om me te zien en vertelde dat er iemand op de gang met hem had gebeden. ‘Ga ook met je broer bidden’, kreeg ik in mijn gedachten. Maar op dat moment heb ik daar geen gehoor aan gegeven.”

“De volgende ochtend moest ik weer in Zutphen zijn, in de buurt waar mijn broer was opgenomen. ‘Ga er langs’, zei een stemmetje in mijn hoofd. Ik gaf het weinig kans, want bij de instelling waren strenge bezoekuren. Maar wat denk je? Het was oké, ik kon op bezoek! Die maandag heb ik alsnog gedaan wat ik zondags had verzuimd: met hem bidden. We hadden nog nooit samen gebeden en toen zaten we daar opeens – buiten bezoekuren om – samen te bidden! Dat was voor mij echt een heel waardevol moment.”

Alpha Cursus

“Vanaf het moment dat mijn broer uit de ‘detox’ kwam, wilde hij graag naar de kerk. Op die manier kon hij een ander ritme voor de zondag creëren. Ik heb toen aangeboden met hem mee te gaan. Die week daarop zat hij er samen met zijn vriendin. Ik was sceptisch: ‘Hoe lang houden jullie dit samen vol?’ Maar ze hielden het vol…

In oktober vorig jaar heb ik mijn broer geappt dat ik langs wilde komen. Ik heb met hem en zijn vriendin een mooi gesprek gehad, ook over het geloof en de kerk. Ik vertelde hen over een Alpha Cursus, die afgelopen januari in hun gemeente startte. Ze waren gelijk enthousiast en ik legde het verlangen bij God neer dat ze het zouden doen. Een paar weken later kreeg ik een whatsappje: ze hadden zich opgegeven.”

Dankbaar!

“Mijn zus en ik dachten anderhalf jaar geleden dat we geen broer meer zouden hebben. Maar het lijkt erop dat mijn broer en schoonzus nu écht in rustiger vaarwater zijn gekomen. De Alphacursus hebben ze als een mooie tijd ervaren. Mijn schoonzus heeft een Bijbel gekocht en leest er heel veel in. En weet je wat zo bijzonder is? Ze vertelde me dat ze een paar dagen geleden niet lekker in haar vel zat. Maar ze greep niet naar de wijnfles: daar had ze geen zin in. Toen ze erover nadacht hoe dat kwam, dacht ze bij zichzelf: er is Iemand die mij helpt. Daarbij doelde ze op God.”

“En mijn broer? Die zegt dat die terugslag in september zo heeft moeten zijn. Zijn zaak was drie weken dicht, wat hem bakken met geld kostte. Dáár is de knop omgegaan. Hij heeft voor zijn gevoel dertig jaar van zijn leven verspild. Laatst zei hij nog: “Ik ga nooit meer alcohol drinken… Ik snap niet dat ik dat al die jaren gedaan heb. Of hij écht tot geloof komt, weet ik niet. Maar één ding weet ik wel: God heeft altijd een plan met je leven.”

Tom is niet de echte naam van Jannekes broer. Zijn echte naam is om privacyredenen gefingeerd.

Reacties