Maandag t/m Donderdag 17:50 u op NPO 2

Elma en Paul geven vrije tijd op om pleeggrootouders te zijn

"God heeft het in ons hart gelegd om voor hem te zorgen"

Als de kinderen het huis uit zijn, is dat voor Elma en haar man hét uitgelezen moment om meer van hun vrije tijd te gaan genieten. Maar als kleinzoon Jonathan uit huis wordt geplaatst, nemen ze een moedig besluit: ze nemen hem in huis. En dus zorgen ze nu al zo’n vijf jaar voor de bijna 7-jarige Jonathan. “Het idee dat hij uit ons leven zou verdwijnen, kon ik niet verdragen.”

“We kregen net wat meer tijd en ruimte, toen onze dochter Marit* bij ons aanklopte”, herinnert Elma zich. “Ze vertelde ons dat ze niet meer voor Jonathan kon en wilde zorgen. Dat vond ze te moeilijk.” Jonathan is dan pas twee jaar oud.

 

Geen verrassing

“We zagen het eigenlijk al een beetje aankomen”, vervolgt Elma. Marit is hun 25-jarige adoptiedochter uit Colombia. Samen met haar ex-partner kreeg ze op haar achttiende zoontje Jonathan. "Naast het feit dat ze erg jong was, heeft ze ook persoonlijkheidsproblematiek en een lichte verstandelijke beperking. Ze knuffelde Jonathan en gaf hem te eten, maar kon hem niet de aandacht, zorg en structuur bieden die een kind van die leeftijd nodig heeft”, legt Elma uit. Om haar te helpen, stelt Elma voor om doordeweeks voor Jonathan te zorgen. Marit kan dan de weekenden voor haar rekening nemen.

Maar zover komt het niet: “Er ontstond op een bepaald moment een crisissituatie, waardoor het voor hem niet langer verantwoord was om thuis te blijven wonen. Daarom is hij uit huis geplaatst”, blikt Elma terug.

 

Niet uit ons leven

Door de uithuisplaatsing volgt een rechterlijke uitspraak voor Jonathan: een jaar onder toezichtstelling met beperkt gezag voor zijn ouders. Maar het idee dat Jonathan in een crisisopvang terecht komt, is voor Elma en Paul onverdraaglijk. “Van crisissituatie naar crisisopvang: dat voelde voor ons niet goed. Bovendien zou hij – eenmaal in een pleeggezin - voor een groot deel uit ons leven zijn en dan ben je afhankelijk van bezoekregelingen. Wij kenden hem vanaf het begin, ik was zelfs bij zijn geboorte… “

Pittig

En dus nemen Elma en Paul een bijzonder besluit: ze nemen als pleeggrootouders tijdelijk de zorg voor Jonathan op zich. “We wilden in eerste instantie één jaar voor hem zorgen. Voor na dat jaar dachten we er over na om een pleeggezin in ons eigen netwerk te zoeken” weet Elma nog goed. “Ik wilde niet mijn hele leven op z’n kop zetten. Hoef je eindelijk niet meer om zeven uur je bed uit voor je eigen kinderen, begint het allemaal opnieuw”, lacht Elma.

Die beginmaanden gaan niet van een leien dakje. “Het was fysiek best pittig. Omdat hij pas twee was, moest ik nog volop luiers verschonen en hem veel tillen. Mijn lijf protesteerde echt in het begin.”

“Ik ga het gewoon doen!”

Naarmate het jaar vordert en de onder toezichtstelling afloopt, is het voor Elma duidelijk dat Jonathan niet op korte termijn terug kan naar zijn moeder. “Ik weet niet goed wat er is gebeurd in dit jaar, maar op een gegeven moment voelde ik: “Ik ga het gewoon doen, ik blijf voor Jonathan zorgen!”

“Naast Marit hebben we nog een kind uit Colombia geadopteerd. Zij hadden geen keus om wel of niet bij hun moeder te blijven. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen om de keus te maken die hun moeders toen wel moesten maken waardoor Jonathan dus buiten de familie zou komen. Als ik liefde heb in mijn hart, ruimte in mijn huis én de tijd en financiën, wie ben ik dan om te zeggen: ‘Jij kan niet in ons gezin zijn?’ Dat kon ik niet. Als je je dat realiseert, denk je: ‘Het is goed zo. Ik denk dat God het in mijn hart gelegd heeft. Daarna is er ook nooit meer twijfel geweest over de beslissing”.

 

Verrijking

Natuurlijk loopt Elma af en toe tegen dingen aan, zoals het gebrek aan vrijheid. “Dat is soms even slikken”, geeft ze eerlijk toe. “Je zit weer in een ritme van naar school halen en brengen. Daarnaast hadden Paul en ik graag al verre reizen samen willen maken, maar dat hebben we maar even in de ijskast gezet.”

In plaats daarvan staat ze iedere dag op het schoolplein, tussen alle jonge moeders. “In het begin zei iemand wel eens: “Kom je hem nou alweer ophalen?”, lacht Elma. “Toen heb ik maar even uitgelegd hoe de situatie in elkaar zit.”

 

Moeder en oma inéén

Dat Elma oma en ‘moeder’ voor Jonathan is, vindt ze geen probleem: “Natuurlijk moet je hem wel eens corrigeren. Je hebt een oma- en moederrol ineen. Maar het opvoeden van Jonathan heb ik nooit als last ervaren. Hij is een goede eter, een vrolijke jongen en hij kan heerlijk spelen. We zien alles van zijn ontwikkeling en genieten enorm van hem. Het is echt een verrijking”, vertelt ze trots.

Paul en Jonathan samen aan het vliegeren.

Spelen is ook één van de dingen die ze graag samen met hem doet: “Ik doe het liefst een spelletje met hem. Of we bakken samen wat in de keuken. Voetballen en stoeien laat ik meestal aan Paul over, dat vind ik meer een mannending.”, lacht ze.

Grote zus

Met zijn biologische moeder heeft Jonathan – in tegenstelling tot zijn vader – geen regelmatig contact. “Zij ziet hem af en toe kort. Ze mag altijd langskomen, maar heeft geen vaste momenten, zoals zijn vader. Daar is hij om de week een weekend. Ook zijn persoonlijke omstandigheden waren, net als bij Marit, niet ideaal om een kind op te voeden." Daarnaast kan hij door zijn werk niet continu voor hem zorgen. “Maar hij doet erg zijn best”, ziet Elma. “Hij voelt zich ook heel erg vader.”

Jonathan weet dat zijn moeder niet voor hem kan zorgen. “Hij zegt wel: ‘Het is mijn mama’ en knuffelt haar. Ik zie ook dat hij oprecht van haar houdt. Maar zij is meer zijn grote zus. Het is niet degene bij wie hij altijd terecht kan. Die plek is hier. Helaas is hij ook vaak door haar teleurgesteld: dan beloofde ze dingen die ze niet waarmaakte. Zo jong als hij is, heeft hij daar al mee leren leven. Ik ben er wel extra alert op dat hij leert dat mensen te vertrouwen zijn. Daarom probeer ik altijd te doen wat ik beloof.”

Opdragen

Hoewel Elma en Paul al jaren voor Jonathan zorgen, krijgen ze binnenkort de permanente voogdij. “Onder toezichtstelling is niet onvoorwaardelijk. Als terugplaatsing naar biologische ouders niet meer kan, moet er wettelijk gezien een permanente voogdijregeling komen”. Naast de formele vastlegging verandert er volgens Elma verder niks. “We blijven doorgaan zoals het nu gaat. Zijn ouders mogen Jonathan zo vaak zien als mogelijk én goed voor hem is. Wat we heel fijn vinden, is dat we Jonathan toch zijn familie hebben kunnen geven. En dat de band met zijn vader en moeder er is. Dat we het zo samen kunnen doen, is voor ons heel bijzonder.”

Na de voogdij-uitspraak volgt er nog een speciaal moment voor Elma en Paul: het opdragen van Jonathan in hun kerkgemeente. “We willen graag een zegen ontvangen in de taak die we hebben. Daarmee bekrachtigen we dat we dit graag samen met God doen. Ook willen we de gemeente om hun steun vragen.”

Gezegend

En die verre reizen? “Die komen over een paar jaar wel. In plaats van naar Amerika gaan we met de caravan naar Italië. Weet je, het is allemaal luxe, het moét niet. Ik vind het een voorrecht dat ik zo intensief van mijn kleinzoon mag genieten. Ik ben een gezegend mens!”

*  De naam Marit is om privacyredenen gefingeerd.

Gerelateerde uitzendingen

Reacties