Maandag t/m Donderdag 17:50 u op NPO 2

BN'ers over GHL: Elsbeth Gruteke

Elsbeth Gruteke is al jarenlang journalist bij de EO en besluit een aantal jaar geleden theologie te gaan studeren. Ze is momenteel predikant in de Jeruzalemkerk in Amsterdam-West, maar u kent haar waarschijnlijk vooral als radiopresentatrice van de EO-programma’s ‘Musica Religiosa’ op radio 4 en ‘Onderweg’ op radio 5. Hoe beleeft zij zelf haar geloof en waar hoopt zij op? Wij vroegen het haar. 

Geloof, hoop of liefde: wat is het belangrijkste voor jou & waarom?
“Wat een lastige keuze. Ik vind ze alle drie belangrijk eigenlijk. In de Bijbeltekst staat wel: de meeste van deze is de liefde. Het begint bij de liefde. Eerst de liefde van God aan ons als mens, maar ook voor relaties onderling. Het geloof in God begint ook bij de liefde, de rest vloeit daaruit voort. Als je de liefde niet hebt, dan is er heel veel wat weinig betekenis heeft.” 

“Mensen denken vaak dat het heel zwaar en moeilijk is om dominee te zijn in Amsterdam-West, maar eigenlijk is dat toch niet heel anders dan dominee zijn in een dorp. Hier wonen ook mensen die met elkaar moeten leven, met hun eigen verlangens en vragen. Vragen over het bestaan, relaties, kinderen, hun huis. In de stad kan iemand wel sneller buiten de boot vallen. Als ze de weg kwijt zijn door psychische problematiek, als ze arm of eenzaam zijn. Mensen kunnen veel anoniemer zijn. In een dorp kijken mensen wel meer naar elkaar om.”

Wie of wat inspireert jou in je dagelijks leven?
“Ik ben christen en de basis van mijn bestaan is de relatie met God, de Bijbel en de dagelijkse omgang met Hem. Daar laat ik me door inspireren. Nogal logisch als je dominee bent, maar dat deed ik daarvoor ook. Het klinkt heel vroom en het lukt ook niet altijd, maar ik vraag me wel altijd af wat God op mijn pad brengt, kijk dan naar hoe God mijn leven leidt en hoe ik in het leven moet staan. Zie ik de mensen om me heen ook als kinderen van God of vind ik ze irritant?” 

Wie heeft jou geloof, hoop of liefde gegeven?
“Heel veel mensen. Mijn ouders hebben me opgevoed met veel liefde. Een lerares vertelde mij ooit het verhaal over Jezus en dat was het begin van mijn geloof. Ook mijn echtgenoot en mijn kinderen hebben mij veel liefde gegeven.”

Sinds ik werk als predikant merk ik dat ik echt op de plek ben waar God mij roept

Wanneer ben je het gelukkigst?
“Sinds ik werk als predikant merk ik dat ik echt op de plek ben waar God mij roept. In de journalistiek had ik dat gevoel ook wel, maar hier komen mijn gaven en talenten echt tot zijn recht. Ik kan iets bijdragen aan het koninkrijk van God en dat maakt mij heel gelukkig. “ 

Waar geloof jij in? 
“Moet ik dat samenvatten in een paar regels? Ik geloof in een God, in Jezus en in de Heilige Geest. In een drie-eenheid. Niet alleen in het dogmatische, het is ook een levende realiteit. Ik geloof dat God een relatie met ons wil, dat hij wil laten zien dat hij er is, dat hij in ons zit. En van daaruit geloof ik nog heel veel meer. Het belang van hoe God ons ziet, de zin van het bestaan.. Het is het begin en de basis van alles. Recent preekte ik tijdens een doopdienst waarbij ook veel niet-gelovigen aanwezig waren. Toen heb ik hierover gepreekt: wat is geloof nu eigenlijk? Ik heb daarin aangegeven dat het niet een pakketje met regels is, maar dat de relatie met God juist heel veel dynamiek kent. Je moet zelf ook aanwezig zijn.” 

Waar hoop je op?
“Dat ik steeds zal blijven luisteren naar wat God van me vraagt en dat ik dat blijf verstaan. Ook in de manier waarop ik omga met mensen om me heen. Ik hoop dat dat de belangrijkste leidraad in mijn leven blijft. En dat ik mooie en zinnige dingen mag doen.” 

“Ook denk ik veel na over de vorm van de kerk in de toekomst. Ik hoop dat de kerk een zichtbaar teken zal zijn van Gods aanwezigheid. De vorm zal veranderen. Misschien krijgen we wel weer meer leefgemeenschappen, plekken waar mensen bij elkaar komen, zoals vroeger in de kloosters. Het gebed blijft altijd en ik hoop dat de kerken die functie behouden. Dat mensen daar terecht kunnen met vragen. We moeten God weer zichtbaar maken in de samenleving.”

Wat is jouw droom voor deze wereld?
“Dat het ooit vrede zal worden. Dat het koninkrijk van God ooit ten volle doorbreekt. Geen oorlog, geen onrecht meer... Dat mensen tot hun recht komen, geen uitbuiting meer, geen arm en geen rijk. Ik geloof ook dat dat zal gebeuren en dat het onze opdracht is daaraan mee te werken. We mogen niet achterover leunen. Doe dat dan ook vooral op kleine schaal. De oorlog in Syrië lossen we niet op, maar je kunt wel nadenken over wat je wél kunt bijdragen. We dragen zelf verantwoordelijkheid voor het koninkrijk van God.” 

Wat betekent liefde voor jou?
“Zonder liefde kan ik niet leven. Liefde van de mensen om me heen, van God. Dat is echt essentieel.” 

Wanneer voel jij je geliefd?
“Op heel veel momenten. Bijvoorbeeld als de kinderen tegen me zeggen dat ik lekker gekookt hebt, als ik een knuffel krijg of als ik in de Bijbel lees en denk: God houdt van me. Samen bidden of samen iets lezen vind ik ook heel mooi. Er is niet alleen ellende, er zijn ook veel mooie dingen in de wereld. 

Wanneer had je geloof, hoop of liefde het hardst nodig?
“Vorig jaar is mijn vader overleden. Hij was 82, maar toch blijft het moment van verlies van een ouder ingrijpend. Ook toen ik mijn werk bij radio 1 verloor, had ik geloof, hoop en liefde nodig. 

Wanneer heb je geloof hoop of liefde het meest ervaren?
“Ook op die momenten. Als je iets verliest gebruikt God dat ook. Dat is misschien niet direct zichtbaar, maar later komt dat wel. Het was toen pijnlijk en moeilijk, maar als ik zie wat ik nu doe... Dat zal niet altijd voor iedereen zo zijn, dat kan ik alleen over mezelf zeggen.”

Ik hoop dat God zegt: je hebt geleefd zoals ik van je vroeg

Wat raakt je?
“Het raakt me heel erg als mensen kun kinderen bij God brengen en dat ik daar een belofte over mag uitspreken. Of als ik vluchtelingen in Griekenland in de sneeuw zie staan. Het raakt me ook dat Donald Trump president van Amerika is geworden, dat maakt me boos en verdrietig.” 

Hoe deel jij geloof, hoop en liefde uit om je heen?
“Gewoon door te zorgen voor mijn naaste omgeving. Door naar elkaar om te zien, door lekker te koken, door te luisteren naar elkaar. Als het gaat over geloof en hoop dan komt dat in mijn werk heel duidelijk naar voren. Als predikant, maar ook op de radio. Bijvoorbeeld door bepaalde Bijbelteksten of door de muziek te verbinden aan de tijd van het jaar en het leven van Jezus. In veel gesprekken merk ik dat mensen hun hoop een beetje verliezen. Maar de ellende zal niet het laatste woord hebben.” 

Als je straks terugkijkt op je leven, heb je dan genoeg geloof, hoop en liefde doorgegeven?
“Dat moet een ander maar beoordelen. Ik vind dat moeilijk om van mezelf te zeggen. Ik hoop het wel. Ik hoop dat God zegt: je hebt geleefd zoals ik van je vroeg. 

Wat is de waarde van een programma als Geloof en een Hoop Liefde in deze tijd?
“Aan de hand van kleine verhalen kun je laten zien dat het helemaal niet zo ingewikkeld hoeft te zijn. Dat vind ik heel mooi. Het is een bemoediging, doordat je ziet dat veel mensen proberen de wereld te verbeteren. Het programma kan mensen echt inspireren dat ook te gaan doen.”

Reacties