Maandag t/m Donderdag 17:50 u op NPO 2

Vanessa leert ons de verhalen achter feestelijke gerechten kennen

Wist je dat het spijs van een kerststol symbool staat voor de pasgeboren Jezus? En dat de Grieken vroeger magische krachten toedichtten aan brood? Vanessa van Koppen verdiept zich al jarenlang in de verhalen achter gerechten: “Daardoor is het niet meer zomaar het weghappen van je eten. Door wat je op tafel zet én het verhaal erachter ontdekt, krijgt het veel meer diepgang.”

Haar zoektocht begint zo’n zes jaar geleden, als Tom Mikkers namens de Remonstrantse Gemeente bij haar aanklopt. “Ik ken Tom omdat ik zelf ook bij de Remonstranten aangesloten ben”, begint Vanessa haar verhaal. “Tom wist dat ik veel met koken bezig ben en opperde het idee om religie met koken te verbinden.” Het plan: een boekje uitgeven waarbij ze in de geschiedenis en tradities duiken van het eten en drinken die bij onze christelijke feestdagen horen.

Bijzondere wereld

Vanessa is gelijk enthousiast en gaat op onderzoek uit: “Ik kwam in een hele bijzondere wereld terecht”, herinnert ze zich. “Heel veel gerechten hebben een symbolische waarde, die soms nog teruggaat tot de voorchristelijke tijd.” Voor haar zoektocht gebruikt ze niet alleen Google, maar raadpleegt ze ook de database van de Koninklijke Bibliotheek of tikt interessante boekjes op de kop in oude boekwinkeltjes. “Zo bouw je in de loop der tijd een bibliotheekje op”, vertelt ze. Inmiddels prijken er zo’n 50 boeken in haar boekenkast: ‘Van ‘Feest en taarten van traditioneel Europa’, tot ‘De keuken van de monniken.’

Respect

Het boek van haar en Tom is er nooit gekomen, maar inmiddels heeft ze zelf twee boeken op haar naam staan. Daarnaast deelt ze op haar website Sacre Cuisine (Frans voor ‘heilige keuken’) recepten vanuit heel Europa en het verhaal erachter. Zo vind je er bijvoorbeeld meer uitleg over typische kerstgerechten en het verhaal achter het Driekoningenbrood. “Ik wil niet alleen het Bijbelse verhaal delen, maar ook meegeven wat het gevoel van vroeger bij dat feest is geweest. Want vaak eten we die gerechten nog steeds, maar weten we niet meer welk verhaal erachter zit. Door te weten wát je op tafel zet en het verhaal erbij (her)ontdekt, krijgt het eten veel meer diepgang. Het heeft dus ook te maken met respect en ontzag voor tradities”, legt Vanessa uit.

Vanessa deelt haar kennis niet alleen via haar website, maar geeft ook lezingen en workshops door het hele land. “Dan vertel ik bijvoorbeeld over de symboliek van de kerststol, waarbij het spijs symbool staat voor de pasgeboren Jezus. Het deeg en de poedersuiker duiden op de doeken waarin Hij gewikkeld was”, vertelt ze. Dat Vanessa niet de enige is die het verhaal achter de gerechten interessant vindt, blijkt wel uit de reacties die ze krijgt. “Vaak zeggen mensen: ‘Wat leuk om dit te weten! Bij oudere mensen roept het soms ook herinneringen op aan vroeger.”

Rentmeesterschap

Dat Vanessa op deze manier haar geloof met eten kan verbinden, is voor haar erg bijzonder. “Ik heb diep ontzag voor de natuur en de schepping. Ik geloof dat de natuur er niet zomaar is, maar dat God dat heeft geschapen. Daarom vind ik het belangrijk goed voor de natuur te zorgen. Ik probeer bijvoorbeeld geen eten weg te gooien en eet alleen maar biologisch vlees. Ik laat het ook terugkomen in mijn recepten, door bijvoorbeeld alleen de groenten en fruit te gebruiken die bij het seizoen horen.

 


Niet met de paplepel

Iemand die zo van koken houdt, dat moet vast in de genen zitten. Maar niks is minder waar: juist vanwege het gebrek aan kookkunsten bij haar moeder, heeft Vanessa het koken ontdekt. “Mijn ouders moesten vaak ’s avonds weg”, weet Vanessa nog. “En mijn moeder hield niet van koken. Dus als ze ’s avonds weer eens weg moesten, kregen we keer op keer een Quiche Lorraine voorgeschoteld. Op een gegeven moment was ik dat zo zat!”, lacht ze.

 

Leren van andere culturen

Vanaf het moment dat ik ’s avonds zelf kon koken, deed ik dat ook”, herinnert Vanessa zich. Ze heeft de kunst dan al afgekeken van de periodes die ze in Zuid-Frankrijk verblijft, waar haar ouders een appartement hebben. “Daar zag ik hoe eten in de Franse cultuur is verweven. Veel meer dan in Nederland. Die saamhorigheid mis ik hier wel eens.” Ook in haar studententijd – in Frankrijk en Engeland - merkt ze hoe belangrijk het samen koken en eten is.“ Niets is zo gezellig en fijn als eten met elkaar te delen. Van die avonden waar je bij elkaar zit met een goed glas wijn en luistert naar elkaars verhalen.” Ook nu nog reist ze regelmatig naar het buitenland om daar te leren van andere culturen. Zo is ze net terug uit Roemenië: “Als ik op reis ga, wil ik het liefst het eerst naar de markt. Uit Roemenië heb ik een extra koffer met eten mee teruggenomen”, lacht ze.

Naastenliefde

Verbinding maken, dat is wat Vanessa met haar passie voor koken wil bereiken. “De mens is niet gemaakt om alleen te zijn. We leven in een individuele samenleving en moeten elkaar niet kwijtraken. Eten verbindt: met liefde en zorg een maaltijd bereiden en er samen van genieten. Voor mij is het een vorm van naastenliefde. We moeten liefdevol omgaan met onze naasten.”



Reacties

Deel dit bericht