Maandag t/m Donderdag 17:50 u op NPO 2

Ed Citroen: troubadour met een beladen achternaam

Troubadour Ed Citroen heeft een echte artiestennaam. Op zich goed als muzikant, maar zelf heeft hij hier dubbele gevoelens bij. Citroen is namelijk een Joodse naam en daardoor draagt zijn familienaam een hele geschiedenis met zich mee.

Voor een artiest is het natuurlijk de perfecte naam, het blijft lekker hangen. Maar het raakt Ed wel. “Als ik een vrolijke bui heb, dan kan ik daar best mee omgaan, maar als iemand zegt: ‘Citroen, wat kijk je zuur’. Dan denk ik: jongens je zou eens moeten weten wat die naam betekent. Het emotioneert mij altijd als ik er over vertel, maar ik ben er wel onwijs trots op dat ik die naam heb.” 

Eds Opa

Eds opa was van oorsprong joods. Hij is na zijn trouwen protestants geworden en daardoor stond er tijdens de oorlog geen ‘J’ in zijn paspoort. Toch kon hij de dans niet ontspringen. “Mijn opa leende tijdens de oorlog zijn paspoort uit aan een vriend die wilde vluchten naar Zwitserland, maar die vriend werd opgepakt door de nazi’s. Hij is gefolterd en heeft toen de naam van mijn opa genoemd. Mijn opa is gearresteerd. Ze kwamen er achter dat hij Joods is en zo is hij per toeval toch onderdeel geworden van de Jodenvervolging.” 

Herdenken

Als tweede generatie na de oorlog doet het Ed nog steeds veel. “Ik heb mijn opa nooit mogen kennen, dat heeft mij altijd diep geraakt. In onze familie is dat een behoorlijk open wond. Mijn opa is vermist en dat is het meest pijnlijke. Als je een dierbare verliest dan kun je het een plek geven doordat iemand een graf heeft. Het geeft je iets tastbaars. Bij ons is dat altijd in het ongewisse gebleven. Je moet zelf een beeld vormen van wat er is gebeurd: is hij met geweld, door slagen, door honger omgekomen?”

In het geboortedorp van zijn opa – Eethen, Brabant – is een monument opgericht waar ook de naam van zijn opa op staat. “Ik weet nog goed de eerste keer dat ik daar kwam in mijn jeugd. Het was heel shockerend om  je eigen naam op een monument te zien staan. Dat heeft een gigantische impact.” 4 Mei is voor Ed een beladen dag. “Ik vind ook dat onze generatie zich bewust moet zijn van die 4 mei en wat dat inhoudt. En wat die oorlog en geschiedenis met ons doet.”

Reacties